Felç (İnme) Hastalığı

Beyin kan akımının bozulmasıyla beyin fonksiyon kaybına ait belirtilerin hızla ortaya çıktığı inmeler, kalp ve kanserden sonra üçüncü sırada ölüme neden olan hastalıktır. Başlıca iki sebebi vardır.  

1 - İskemik Tip Felçler:  Beyin damarlarında kan akımının yavaşlaması veya tıkanması olup %84 oranda rastlanır. Tıkanma iki farklı şekilde olabilir. 

  • Trombotik İnme: Felçlerin en yaygın görülen türü (%69) olup tıkanma yavaş gelişir. Sıklıkla gece ortaya çıkar.
  • Embolik İnme: Kalp içinde kan akımının yavaşlayıp, pıhtılaşmasıyla kopan parçacık gidip beyin damarlarından birini tıkar. Genellikle felç hiç belirti olmadan, aniden ortaya çıkar.

2 - Beyin Kanamasına Bağlı Felçler:  Tansiyon yüksekliği ya da önemli beyin damarlarında ani yırtılma “anevrizma” sonucu ortaya çıkar. İnmeler içinde, en dramatik olanıdır. Hasta ayakta ve aktif iken aniden meydana gelir. % 16 oranda görülür.

İnmelerde Risk Faktörleri: Yaşlı ve erkek bireylerde daha sık görülmekte olup sigara ve hipertansiyon ilk sıradadır. Ayrıca;  diyabet, kalp, kan yağlarının yüksekliği (ateroskleroz) ve daha önce geçirilmiş bir felç, alkol, obezite, hareketsiz yaşam, bazı hormonlar ve migren nöbetleri hastalık nedenleri olarak sıralanabilir.

İnmede Hastalık Belirtileri

İlk dönemde felç olan vücüdun bir yarısında hareketler ve refleksler kaybolmuştur. Konuşma veya anlama bozulur.  İyileşme başlayınca gevşek olan kaslar gitgide sertleşir (spastisite). Genel olarak aktif hareketler iki ay içinde kazanılır. Hastaların ancak %30’u normal yürüyebilirken diğerleri oraklayarak ya da çok güçlükle yürürler. Vakaların % 30’da yutma zorluğu, mesane ve barsak problemleri (% 20-50), uzun yatmaya bağlı bası yaraları (% 9- % 23), depresyon, omuz ağrısı ve tutukluk görülür. 

İnme (Felç) Tedavisi

Felcin ilk başladığı dönemde en umut verici yöntem;  4 saat içinde damar içine doku plazminojen aktivatörü (TİA) verilmesidir. İnmenin akut fazında, vücut ısısı ve sıvısı, oksijen düzeyi ve kan basıncının fizyolojik sınırlar içinde tutulması önemlidir. Kan sulandırıcı ilaçlar beyin kanaması hariç inmelerde başlıca tedavi yöntemlerindendir.

Felçli hastaların %80’lik büyük bir kısmı rehabilitasyondan fayda gördüğü için en kısa sürede fizik tedavi ve Rehabilitasyon programlarına başlanması gerekir. Böylece kısıtlanmış eklem hareket açıklıkları artırılabilir. Bası yaraları, derin ven trombozu gibi hareketsizliğe bağlı ikincil komplikasyonlar engellenebilir.